Op naar de Spelen

Dit is een kopie van het artikel “Op naar de Spelen”, door Annemarie Bergfeld uit Arts en Auto d.d. 16 januari 2026.

“Een ‘paar procent minder fit’ kan je al een medaille kosten”

“Ik weet nog dat het alpineskiër Maarten Meiners in 2022 in Beijing in zijn rug was geschoten. Vijf dagen voor zijn belangrijkste wedstrijd kon hij zich alleen maar kruipend voortbewegen. Massage, fysio, zelfs Chinese trucs met bijenwas; met vereende krachten hebben we alles uit de kast gehaald om hem weer op de been te krijgen. Wonder boven wonder lukte dat. Sterker nog, hij zette de allerbeste Nederlandse prestatie ooit neer op de reuzenslalom. Dat was fantastisch voor hem en het maakte ons als medisch team enorm blij en trots.

Zoveel mogelijk gezonde trainingsuren

Het is mooi om de sporters te zien leveren waar ze zo keihard voor hebben getraind. En dat wij daar als medisch team een kleine bijdrage aan kunnen leveren. Krachttrainers, voedingsdeskundigen, fysiologen, psychologen en sportweten­schappers: er staat jaarrond een heel team rond de sporters. Het is onze gezamenlijke missie de atleten zoveel mogelijk gezonde trainingsuren te geven en te zorgen dat ze op het beslissende moment zo goed mogelijk kunnen presteren.

In de laatste maanden voor de Spelen zijn we vooral eager op infectiepreventie. Als je een been breekt, houdt het op. Maar ‘een paar procent minder fit’ kan je al een medaille kosten. Eigenlijk leven de sporters dan elke dag zoals alle Nederlanders tijdens de coronapandemie leefden.

Start voorbereidingen

Mijn eigen voorbereidingen op de Spelen in Italië begonnen twee jaar geleden. Toen ben ik voor het eerst naar de olympische locaties afgereisd om een netwerk van lokale steunpunten op te bouwen. We beschikken zelf natuurlijk over een topmedisch team. Maar als er snel een traumatoloog, scan of bloeduitslag nodig is, willen we de beste faciliteiten en de beste medici hebben. Die hebben we dus gecontracteerd.

Naar deze Spelen gaan in totaal acht fysiotherapeuten, drie artsen en één psycholoog mee. Als een van de drie teamartsen sta ik de sporters in Cortina d’Ampezzo bij, een van de drie wedstrijdlocaties. Daarnaast ben ik als chef-arts medisch eindverantwoordelijk voor de complete ploeg en alle begeleiders. Ik word op de hoogte gehouden van de medische ontwikkelingen, denk mee en stuur aan.

Op de lange latten

Tijdens de Spelen sta ik zelf ook op de ski’s. Dat is altijd leuk – ik sta graag op de lange latten – maar hier vooral ook functioneel. Bij de trainingen wil je vaak nog even overleggen, zowel bij de start als bij de finish. Dan zijn ski’s veruit het handigste vervoermiddel. Ik weet zeker dat ik pistes ga zien die ik graag zelf zou testen, maar dat is not done. Wij zijn er voor de sporters, we staan van de eerste tot de laatste dag elke minuut voor ze paraat. En als ze winnen? Dan hebben wij het voorrecht om ze als eerste te feliciteren.”

Maarten Moen (47) is sportarts bij Bergman Clinics. Sinds de Spelen van 2008 was hij bij alle Zomer- en Winterspelen betrokken. Tijdens de laatste drie Spelen was hij chef-arts van het olympisch team.

‘Tijdens de Spelen ben ik à la minute oproepbaar’

“Sinds 2016 ben ik als psycholoog bij TeamNL betrokken, vanaf 2022 als hoofdexpert Prestatiegedrag en Mentale Gezondheid. Die twee gaan hand in hand: hoe houd je het als topsporter vol om steeds je grenzen te verleggen en het maximale uit jezelf te halen, zonder dat het mentaal ongezond wordt?

Wedstrijddruk

Het is belangrijk dat olympische sporters én coaches vóór de Spelen weten dat ik er ben, en wat ik voor ze kan betekenen. Vaak geven sporters dan al aan dat ze het fijn vinden om tijdens de Spelen even contact met me te hebben voor mentale ondersteuning. Sommigen hebben moeite met de wedstrijddruk. Bij anderen speelt er iets op het thuisfront. Of ze zijn geblesseerd, waardoor ze straks mogelijk niet optimaal kunnen presteren.

Baat bij een gesprekje

Tijdens de Spelen ben ik ook à la minute oproepbaar. Iemand die teleurgesteld is in zijn prestatie en er de volgende dag toch weer moet staan, kan veel baat hebben bij een gesprekje. Die weken ben ik heel gefocust aan het werk. Ik kom ook niet in het TeamNL-huis of bij huldigingen. Van de vorige keren weet ik nog dat ik me pas achteraf, toen ik allang weer thuis was, realiseerde dat ik heel tevreden mocht zijn: de meeste sporters hadden goede prestaties geleverd en de mentale begeleiding was goed verlopen.

TeamNL wil graag medailles winnen, maar alleen medailles met een glanzend randje. We willen dat iedereen met een positief gevoel op de Spelen terug kan kijken.”

Klinisch psycholoog Eefje Raedts (50) is hoofdexpert Prestatiegedrag en Mentale Gezondheid bij TeamNL. Ze reist voor de derde keer als teampsycholoog mee met een (para)olympische ploeg.

‘Bij mij giert de adrenaline ook door mijn lijf’

“Bij de start sta ik naast de snowboarder bovenaan het parcours. Als de atleet nog ergens een pijntje heeft, kan ik daar gauw wat aan proberen te doen. Bij mij giert de adrenaline eerlijk gezegd dan ook door mijn lijf. Toch moet ik een baken van rust zijn.

Monopoly

De afgelopen vier jaar hebben de sporters keihard getraind. Maar ook het hele team van zorgverleners is al vier jaar met de Spelen bezig. Als de atleten in het buitenland trainen, gaat er altijd een fysiotherapeut mee. We doen dat in een poule, anders ben je veertig weken per jaar van huis. Naarmate het toernooi dichterbij komt, loopt de spanning bij de sporters op. Net als bij de vorige Spelen stop ik weer Monopoly en Cluedo in mijn koffer. Ter plekke probeer ik de sfeer een beetje relaxed te houden met een spelletje of een wandeling tussendoor.

Kers op de taart

Tijdens de Spelen zelf staan we allemaal 24 uur per dag klaar voor de atleten. Naast de fysiotherapeutische begeleiding houd ik ook de hydratatie en voeding van de snowboarders in de gaten. Door de spanning vergeten ze weleens voldoende te eten en te drinken. Voor mij is het toernooi geslaagd als we als team de sporters volledig hebben kunnen verzorgen en ontzorgen, zodat zij zich volledig op hun prestatie kunnen focussen. Als dat ook nog met medailles wordt bekroond, zie ik dat als de kers op de taart.”

Stephan Lutjenkossink (41) is fysio- en manueeltherapeut bij Geeresteingroep. Hij is voor de tweede keer intensief betrokken bij de begeleiding van olympische atleten. Deze keer van de freestyle snowboarders.