Pijn aan de zijkant van de heup in het kort
Pijn aan de zijkant van de heup wordt meestal veroorzaakt door overbelasting of een verminderde kwaliteit van de pezen van de bilspieren. Dit wordt ook wel gluteale tendinopathie genoemd. De pijn zit vaak rond de botknobbel aan de buitenzijde van de heup en kan uitstralen langs de zijkant van het bovenbeen.
De klachten zijn vaak merkbaar bij liggen op de pijnlijke zijde, slapen, opstaan uit een stoel, traplopen, wandelen of hardlopen. De behandeling bestaat meestal uit het aanpassen van de belasting en het geleidelijk versterken van de bilspieren en pezen. Aanvullend kunnen shockwave of een injectie worden overwogen. Een operatie is maar zelden nodig.
Wat veroorzaakt pijn aan de zijkant van de heup?
Pijn aan de zijkant van de heup is een verzamelnaam voor klachten rond de buitenzijde van het heupgewricht. De pijn wordt meestal veroorzaakt door overbelasting of een verminderde kwaliteit van de pezen waarmee de bilspieren aan het bovenbeen vastzitten. Vooral de pezen van de gluteus medius en gluteus minimus kunnen hierbij betrokken zijn.
Deze peesklacht wordt gluteale tendinopathie genoemd. Ook de term greater trochanteric pain syndrome, afgekort GTPS, wordt hiervoor gebruikt. De klachten kunnen geleidelijk ontstaan, bijvoorbeeld door een toename van wandelen, hardlopen of traplopen, maar ook zonder duidelijke aanleiding beginnen.
Is het een slijmbeursontsteking of een peesklacht?
Pijn aan de zijkant van de heup werd vroeger vaak een slijmbeursontsteking genoemd. Uit onderzoek met MRI-scans en weefselonderzoek blijkt echter dat bij veel mensen vooral de pezen van de bilspieren zijn aangedaan. Een geïrriteerde slijmbeurs kan daarnaast aanwezig zijn, maar is minder vaak de enige oorzaak van de klachten.
Een slijmbeurs ligt tussen de pezen en de botknobbel aan de buitenzijde van de heup en helpt om wrijving te verminderen. Wanneer de pezen en omliggende weefsels langdurig worden samengedrukt of overbelast, kunnen zowel de pezen als de slijmbeurs gevoelig worden.
Bij langdurige peesklachten kan naast een verandering van de peesstructuur ook een ontstekingsreactie een rol spelen. Meer hierover leest u in het artikel Ontsteking speelt vaak een rol bij peesklachten.

Pijn aan de zijkant van de heup wordt meestal veroorzaakt door overbelasting of een verminderde kwaliteit van de bilspierpezen.
Geïllustreerd door Myrthe Boymans
Over deze aandoening
- Wat veroorzaakt pijn aan de zijkant van de heup?
- Is het een slijmbeursontsteking of een peesklacht?
- Hoe ontstaat pijn aan de zijkant van de heup?
- Welke klachten passen bij pijn aan de zijkant van de heup?
- Pijn bij liggen en slapen
- Pijn bij zitten en opstaan
- Pijn bij wandelen en sporten
- Hoe wordt de oorzaak vastgesteld?
- Röntgenfoto, echo en MRI
- Wat kunt u zelf doen?
- Welke slaaphouding kan helpen?
- Mag u blijven wandelen en sporten?
- Hoe lang duurt het herstel?
- Welke behandelingen zijn er?
- Samenvatting
- Veelgestelde vragen
Hoe ontstaat pijn aan de zijkant van de heup?
Pijn aan de zijkant van de heup ontstaat meestal wanneer de bilspierpezen gedurende langere tijd meer belasting krijgen dan zij op dat moment aankunnen. De pezen kunnen hierdoor gevoeliger worden en veranderingen in kwaliteit en structuur ontwikkelen. Dit kan geleidelijk gebeuren, maar de klachten kunnen ook ontstaan nadat de hoeveelheid beweging of inspanning plotseling is toegenomen.
Vaak spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol. Niet alleen de hoeveelheid belasting is belangrijk, maar ook de kracht van de heupspieren, de manier van bewegen en de druk die op de pezen aan de buitenzijde van de heup wordt uitgeoefend.
Overbelasting van de bilspierpezen
De pezen van de gluteus medius en gluteus minimus verbinden de bilspieren met de buitenzijde van het bovenbeen. Deze spieren helpen om het bekken tijdens staan, lopen en traplopen stabiel te houden. Bij iedere stap moeten de spieren en pezen daarom kracht opvangen.
Wanneer de belasting sneller toeneemt dan de pees zich kan aanpassen, kunnen pijnklachten ontstaan. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren na een plotselinge toename van wandelen, hardlopen, traplopen, klussen of andere activiteiten waarbij veel op één been wordt gesteund.
De pijn wordt mede veroorzaakt door stoffen die een overbelaste pees afgeeft en die door het lichaam als waarschuwingssignalen worden verwerkt. Deze signalen betekenen niet automatisch dat de pees ernstig beschadigd is, maar geven wel aan dat de huidige belasting de belastbaarheid van de pees overschrijdt.
Druk op de pezen aan de buitenzijde van de heup
De bilspierpezen kunnen niet alleen door trekkrachten, maar ook door langdurige druk gevoelig worden. De pezen worden tegen de botknobbel aan de buitenzijde van de heup gedrukt wanneer iemand op de pijnlijke zijde ligt of langdurig met het gewicht op één heup staat.
Ook houdingen waarbij het aangedane been ver naar binnen beweegt, zoals zitten met de benen over elkaar, kunnen de druk op de pezen verhogen. Deze houdingen zijn meestal niet de enige oorzaak, maar kunnen bestaande klachten wel uitlokken of in stand houden.
Waarom komen de klachten vaker voor bij vrouwen van middelbare leeftijd?
Pijn aan de zijkant van de heup komt het meest voor bij mensen van middelbare leeftijd en wordt vaker gezien bij vrouwen dan bij mannen. Mogelijk spelen verschillen in de vorm van het bekken, de stand van het bovenbeen en de krachten die tijdens lopen op de bilspierpezen worden uitgeoefend hierbij een rol.
Daarnaast neemt de belastbaarheid van peesweefsel in de loop van de jaren geleidelijk af. De klacht ontstaat echter niet uitsluitend door leeftijd of geslacht. Ook jongere mensen, mannen en sporters kunnen pijn aan de zijkant van de heup ontwikkelen.
Pijn aan de zijkant van de heup na een heupprothese
Pijn aan de buitenzijde van de heup komt ook voor bij mensen bij wie een nieuwe heup is geplaatst. De bilspieren en pezen rondom het heupgewricht kunnen al vóór de operatie van verminderde kwaliteit zijn. Daarnaast kunnen de operatie, de gekozen operatietechniek en de veranderde belasting na plaatsing van de heupprothese invloed hebben op deze structuren.
Ook de positie van de heupprothese en de manier waarop de heup na de operatie wordt belast, kunnen bijdragen aan klachten rond de bilspierpezen (Grimaldi et al. Sports Med 2015). Pijn na een heupoperatie betekent niet automatisch dat er iets mis is met de prothese. Een lichamelijk onderzoek en zo nodig aanvullende beeldvorming kunnen helpen om de oorzaak vast te stellen.
Heupslijtage als onderliggende oorzaak
Soms ontstaat de pijn aan de zijkant van de heup niet als een op zichzelf staande peesklacht. Bij heupslijtage kan iemand anders gaan lopen of het aangedane been anders gaan belasten. Hierdoor moeten de bilspieren en pezen aan de buitenzijde van de heup harder werken.
Bij heupslijtage zit de belangrijkste pijn meestal in de lies of diep in het heupgewricht, maar daarnaast kan ook pijn aan de buitenzijde van de heup ontstaan. Wanneer beide klachten aanwezig zijn, is het belangrijk om te bepalen welk probleem de meeste beperkingen veroorzaakt.
Kan de pijn vanuit de rug komen?
Klachten vanuit de onderrug kunnen pijn geven rond de bil, heup en zijkant van het bovenbeen. Daarnaast kan rugpijn de manier van staan en lopen veranderen, waardoor de bilspierpezen extra worden belast.
Uitstraling vanuit de rug gaat soms samen met tintelingen, gevoelloosheid, brandende pijn of pijn die verder dan de knie naar beneden loopt. Deze verschijnselen passen minder goed bij uitsluitend een gluteale peesklacht. Een goede beoordeling is daarom belangrijk wanneer niet duidelijk is of de pijn vanuit de heup, de pezen of de rug komt.
Welke klachten passen bij pijn aan de zijkant van de heup?
De pijn zit meestal rond de botknobbel aan de buitenzijde van de heup. Deze botknobbel wordt de trochanter major genoemd. De pijn kan plaatselijk aanwezig zijn, maar ook uitstralen langs de zijkant van het bovenbeen.
De klachten zijn vaak zeurend of sluimerend van aard. Bij een hogere belasting of een plotselinge beweging kan de pijn tijdelijk scherp of hevig worden. De ernst wisselt vaak per dag en hangt mede samen met de belasting van de heup.
Klachten die vaak voorkomen
- Pijn rond de botknobbel aan de buitenzijde van de heup.
- Pijn bij liggen op de aangedane zijde.
- Nachtelijke pijn en een verstoorde nachtrust.
- Pijn bij opstaan uit een stoel of na lang zitten.
- Pijn tijdens of na wandelen, traplopen of hardlopen.
- Uitstraling langs de zijkant van het bovenbeen.
- Pijn bij lang op één been staan.
- Een plotselinge toename van pijn bij een onverwachte zijwaartse beweging.
Pijn rond de botknobbel aan de buitenzijde van de heup
De meest herkenbare klacht is drukpijn rond de uitstekende botknobbel aan de zijkant van de heup. Soms kan iemand met één vinger precies aangeven waar de pijn zit. Bij andere mensen is het pijnlijke gebied wat groter en loopt het door naar de bil of de zijkant van het bovenbeen.
De pijn zit meestal niet diep in het heupgewricht. Pijn die vooral in de lies wordt gevoeld en samengaat met stijfheid of een beperkte beweeglijkheid kan eerder passen bij heupslijtage of een ander probleem in het heupgewricht.
Pijn aan de zijkant van de heup bij liggen en slapen
Liggen op de pijnlijke zijde geeft directe druk op de gevoelige bilspierpezen en de omliggende slijmbeurs. Hierdoor kan de pijn toenemen en kan de nachtrust worden verstoord.
Ook liggen op de niet-pijnlijke zijde kan klachten geven. Het bovenste been zakt dan soms naar binnen, waardoor de pezen aan de pijnlijke zijde tegen de botknobbel worden gedrukt. Veel mensen worden hierdoor ’s nachts wakker of moeten regelmatig van houding veranderen.
De pijn kan ook nog enige tijd aanwezig blijven nadat iemand van houding is veranderd. Verderop leest u welke aanpassingen van de slaaphouding de druk op de pezen kunnen verminderen.
Pijn aan de zijkant van de heup bij zitten en opstaan
Na lang zitten kan de eerste beweging pijnlijk of stijf aanvoelen. Vooral het opstaan uit een lage stoel, bank of auto kan herkenbare pijn aan de zijkant van de heup oproepen.
Tijdens zitten kunnen de klachten toenemen wanneer de benen over elkaar worden geslagen, de knieën dicht tegen elkaar worden gehouden of het lichaamsgewicht vooral op één bil rust. In deze houdingen worden de pezen aan de buitenzijde van de heup extra samengedrukt.
Zit de pijn vooral onder de bil rond het zitbot en neemt deze duidelijk toe tijdens langdurig zitten, dan kan ook sprake zijn van klachten van de hamstringaanhechting.
Pijn aan de zijkant van de heup bij wandelen en sporten
De bilspieren stabiliseren het bekken tijdens iedere stap. Daarom kunnen de klachten toenemen tijdens lang wandelen, traplopen, heuvelop lopen of hardlopen. Soms ontstaat de pijn tijdens de activiteit, maar geregeld worden de klachten vooral na afloop of later op de dag merkbaar.
Ook lang op één been staan kan pijnlijk zijn, bijvoorbeeld tijdens aankleden of werkzaamheden waarbij het gewicht vooral op één been rust. Een onverwachte zijwaartse stap of plotseling corrigeren van het evenwicht kan de pijn tijdelijk sterk verergeren.
Klachten na bewegen betekenen niet automatisch dat iemand volledig moet stoppen met wandelen of sporten. Meestal is vooral de verhouding tussen de belasting en de huidige belastbaarheid van de pees belangrijk. Verderop leest u hoe activiteiten kunnen worden aangepast en weer geleidelijk kunnen worden opgebouwd.
Uitstraling langs de zijkant van het bovenbeen
De pijn kan vanaf de heupknobbel naar beneden uitstralen langs de buitenzijde van het bovenbeen. Meestal loopt deze uitstraling niet veel verder dan de knie.
Pijn die verder naar beneden loopt en samengaat met tintelingen, gevoelloosheid of krachtsverlies kan ook vanuit de onderrug of een zenuw komen. In dat geval is nader onderzoek belangrijk om vast te stellen waar de klachten precies worden veroorzaakt.
Hoe wordt de oorzaak van pijn aan de zijkant van de heup vastgesteld?
De diagnose begint met een gesprek over de plaats en het verloop van de pijn. De arts vraagt onder andere wanneer de klachten ontstaan, welke bewegingen pijnlijk zijn en of de pijn wordt gevoeld tijdens liggen, zitten, wandelen of sporten.
Ook wordt gekeken of de klachten mogelijk vanuit het heupgewricht, de onderrug of een andere structuur rond de bil en het bovenbeen komen. In veel gevallen geven het klachtenpatroon en het lichamelijk onderzoek voldoende duidelijkheid.
Lichamelijk onderzoek
Bij het lichamelijk onderzoek wordt gevoeld of druk op de botknobbel aan de buitenzijde van de heup de herkenbare pijn oproept. Daarnaast worden bewegingen en krachttesten uitgevoerd waarbij de bilspieren en hun pezen worden belast.
De arts beoordeelt ook de kracht van de heupspieren, de stabiliteit van het bekken en de manier waarop iemand staat of loopt. Verder worden de beweeglijkheid van het heupgewricht en zo nodig de onderrug onderzocht om andere oorzaken van de pijn te herkennen.
Wanneer is aanvullend onderzoek nodig?
Aanvullend onderzoek is niet altijd nodig. Het kan wel zinvol zijn wanneer het klachtenpatroon niet duidelijk is, wanneer de pijn ondanks behandeling blijft bestaan of wanneer er aanwijzingen zijn voor een probleem in het heupgewricht, de onderrug of de heupprothese.
Het doel van beeldvorming is niet alleen om veranderingen van de pezen te vinden, maar vooral om te beoordelen of er een andere verklaring voor de klachten aanwezig is.
Röntgenfoto, echo en MRI
- Röntgenfoto: hiermee kunnen het heupgewricht, het bekken en soms de onderrug worden beoordeeld. De foto kan bijvoorbeeld heupslijtage of een probleem rond een heupprothese laten zien.
- Echo: hiermee kunnen de bilspierpezen en de slijmbeurs aan de buitenzijde van de heup worden bekeken. Een echo kan veranderingen van de pezen, een scheur of vocht rond de slijmbeurs zichtbaar maken.
- MRI-scan: hiermee kunnen de pezen, spieren, slijmbeurs en andere structuren rond het heupgewricht gedetailleerd worden onderzocht.
Afwijkingen op een echo of MRI hoeven niet altijd de oorzaak van de pijn te zijn. De uitslag moet daarom worden beoordeeld in combinatie met het klachtenpatroon en het lichamelijk onderzoek. In de publicatie De magie van een MRI wordt uitgebreider uitgelegd waarom een afwijking op een scan niet automatisch gelijkstaat aan de oorzaak van de klachten.
Wat kunt u zelf doen bij pijn aan de zijkant van de heup?
Bij pijn aan de zijkant van de heup is volledige rust meestal niet nodig. Het is belangrijker om tijdelijk minder druk en trekkracht op de gevoelige bilspierpezen uit te oefenen en activiteiten vervolgens geleidelijk weer op te bouwen.
Probeer te herkennen welke houdingen en activiteiten de klachten duidelijk verergeren. Dit kunnen bijvoorbeeld lang wandelen, veel traplopen, hardlopen, langdurig op één been staan of liggen op de pijnlijke heup zijn. Deze activiteiten hoeven meestal niet volledig te worden vermeden, maar kunnen tijdelijk worden ingekort of aangepast.
Praktische aanpassingen
- Vermijd langdurig liggen op de pijnlijke zijde.
- Zit bij voorkeur met beide voeten op de grond en de knieën iets uit elkaar.
- Sla de benen tijdelijk niet over elkaar wanneer dit pijn veroorzaakt.
- Hang tijdens staan niet langdurig met het lichaamsgewicht op één heup.
- Verdeel wandelingen en andere belastende activiteiten over de dag.
- Verminder tijdelijk heuvelop lopen, veel traplopen of hardlopen wanneer de klachten hierdoor duidelijk toenemen.
- Bouw de belasting weer geleidelijk op zodra de heup rustiger reageert.
Welke slaaphouding helpt bij pijn aan de zijkant van de heup?
Liggen op de pijnlijke zijde geeft directe druk op de gevoelige pezen en kan de nachtrust verstoren. Probeer daarom tijdelijk op de rug of op de niet-pijnlijke zijde te slapen.
Wanneer u op de niet-pijnlijke zijde ligt, kan het bovenste been naar binnen zakken. Hierdoor neemt de druk op de pezen van de pijnlijke heup toe. Een stevig kussen tussen de knieën en onderbenen kan helpen om het bovenste been meer in een rechte positie te houden.
Bij slapen op de rug kan een kussen onder de knieën prettig zijn. Welke houding het beste werkt, verschilt per persoon. Het belangrijkste is dat de pijnlijke heup niet langdurig wordt samengedrukt.
Mag u blijven wandelen en sporten?
Wandelen en sporten kunnen meestal worden voortgezet wanneer de klachten tijdens en na de activiteit aanvaardbaar blijven. De pees heeft belasting nodig om sterker te worden, maar moet voldoende tijd krijgen om zich aan die belasting aan te passen.
Een lichte toename van pijn tijdens een activiteit hoeft niet direct schadelijk te zijn. De belasting is waarschijnlijk te hoog wanneer de pijn tijdens het bewegen steeds verder oploopt, de heup later op de dag duidelijk gevoeliger wordt of de klachten de volgende ochtend nog sterk zijn toegenomen.
Wandelen met pijn aan de zijkant van de heup
Verkort tijdelijk de afstand wanneer langere wandelingen de klachten verergeren. Meerdere korte wandelingen worden vaak beter verdragen dan één lange wandeling. Kies in het begin bij voorkeur voor een vlakke ondergrond en beperk steile hellingen en lange trappen.
Wanneer de heup na de wandeling niet langdurig pijnlijker blijft, kan de afstand geleidelijk worden uitgebreid. Het doel is niet om pijn volledig te vermijden, maar om een belasting te vinden waarvan de heup voldoende kan herstellen.
Sporten en hardlopen
Bij hardlopen kan het nodig zijn om tijdelijk de afstand, snelheid of trainingsfrequentie te verminderen. Ook heuveltraining, intervaltraining en lopen op een schuin wegdek kunnen de pezen aan de zijkant van de heup extra belasten.
Een geleidelijke terugkeer naar sport werkt meestal beter dan afwisselend volledig rust houden en daarna direct de oude belasting hervatten. Oefentherapie voor de bilspieren kan helpen om de heup tijdens lopen en sporten beter te stabiliseren.
Hoe lang duurt het herstel?
Het herstel van pijn aan de zijkant van de heup verloopt meestal geleidelijk. Peesweefsel past zich langzaam aan een veranderde belasting aan. Daardoor is vaak niet binnen enkele dagen of weken een volledig herstel te verwachten.
Bij oefentherapie wordt een duidelijke vermindering van de pijn geregeld pas na ongeveer acht tot tien weken merkbaar. Het is daarom verstandig om een oefenprogramma minimaal twaalf weken vol te houden. De verbetering kan daarna nog verder doorzetten (Rompe et al. Am J Sports Med 2009).
De totale hersteltijd verschilt per persoon en hangt onder andere af van de duur en ernst van de klachten, de kwaliteit van de pezen, de spierkracht en de mogelijkheid om belastende activiteiten aan te passen. In het artikel Verloop van oefentherapie bij peesklachten wordt uitgelegd waarom verbetering vaak pas na meerdere weken zichtbaar wordt.
Welke behandelingen zijn er voor pijn aan de zijkant van de heup?
De behandeling is in eerste instantie meestal niet-operatief. Oefentherapie en het aanpassen van de belasting vormen doorgaans de basis. Afhankelijk van de ernst en duur van de klachten kunnen ook shockwavetherapie of een injectie worden overwogen.
Een operatie is slechts zelden nodig en wordt meestal pas besproken wanneer een langdurige en goed uitgevoerde niet-operatieve behandeling onvoldoende verbetering heeft gegeven.
Behandelingen voor pijn aan de zijkant van de heup
Oefentherapie bij pijn aan de zijkant van de heup
Oefentherapie is gericht op het versterken van de bilspieren en het vergroten van de belastbaarheid van de pezen aan de buitenzijde van de heup. Sterkere spieren kunnen het bekken tijdens staan, wandelen en traplopen beter stabiliseren. Hierdoor worden de krachten rond de heup beter verdeeld.
Welke oefeningen geschikt zijn, hangt af van de ernst van de klachten en de huidige belastbaarheid van de pezen. In het begin kunnen oefeningen worden gekozen waarbij relatief weinig druk op de zijkant van de heup ontstaat. Daarna worden de weerstand en de moeilijkheid geleidelijk verhoogd.
Minimaal twaalf weken oefenen
Het is verstandig om oefentherapie minimaal twaalf weken vol te houden. De eerste weken worden de oefeningen bij voorkeur samen met een fysiotherapeut doorgenomen. Daarna kunnen deze meestal zelfstandig thuis worden uitgevoerd.
De training kan in de eerste periode geleidelijk worden opgebouwd naar ongeveer vier tot vijf keer per week. Wanneer de spierkracht en klachten duidelijk zijn verbeterd, kan een onderhoudsprogramma van twee tot drie trainingen per week voldoende zijn.
Oefenen op geleide van de klachten
Enige pijn tijdens het oefenen hoeft niet te betekenen dat de pees verder beschadigt. De pijn moet tijdens de training wel aanvaardbaar blijven en na afloop weer afnemen.
Wordt de heup later op de dag of de volgende ochtend duidelijk pijnlijker, verminder dan tijdelijk de weerstand, het aantal herhalingen of de trainingsfrequentie. Bouw de oefeningen weer verder op wanneer de heup de huidige belasting goed verdraagt.
Op de afzonderlijke pagina over oefentherapie bij pijn aan de zijkant van de heup wordt het oefenprogramma uitgebreider toegelicht.

Voorbeeld van oefentherapie voor de spieren en pezen aan de zijkant van de heup.

Het oefenprogramma wordt geleidelijk zwaarder gemaakt wanneer de heup de belasting goed verdraagt.

De vermindering van pijn wordt vaak pas na acht tot tien weken consequent oefenen duidelijk merkbaar.
Shockwavetherapie bij pijn aan de zijkant van de heup
Bij shockwavetherapie worden drukgolven op het pijnlijke gebied aan de buitenzijde van de heup gericht. De behandeling wordt meestal uitgevoerd door een fysiotherapeut. Het doel is om de pijn te verminderen en processen in het peesweefsel te beïnvloeden.
Vaak worden ongeveer vijf behandelingen gegeven. Het effect is meestal niet direct merkbaar en wordt daarom pas na meerdere weken beoordeeld. Een evaluatie rond tien weken na het begin van de behandeling geeft doorgaans een beter beeld van het resultaat (Furia et al. Am J Sports Med 2009; Rhim et al. JBJS Rev 2025).
Shockwave combineren met oefentherapie
Shockwavetherapie wordt meestal gecombineerd met oefentherapie. De shockwave kan helpen om de pijn te verminderen, terwijl de oefeningen gericht zijn op het vergroten van de kracht en belastbaarheid van de spieren en pezen.
Wanneer oefentherapie door hevige pijn tijdelijk onvoldoende mogelijk is, kan eerst een andere aanvullende behandeling worden overwogen. Daarna blijft een geleidelijke opbouw van oefeningen belangrijk.
Meer informatie staat op de afzonderlijke pagina over shockwavetherapie bij pijn aan de zijkant van de heup.

Het effect van shockwavetherapie wordt doorgaans pas na enkele weken duidelijk merkbaar.
Kunnen injecties helpen bij pijn aan de zijkant van de heup?
Een injectie is bij pijn aan de zijkant van de heup meestal niet de eerste behandeling. Het aanpassen van de belasting en het geleidelijk versterken van de bilspieren en pezen vormen doorgaans de basis. Wanneer de klachten ondanks oefentherapie en eventueel shockwavetherapie langdurig blijven bestaan, kan een injectie als aanvullende behandeling worden overwogen.
De twee belangrijkste mogelijkheden zijn een injectie met corticosteroïden en een injectie met plaatjes-rijk plasma, ook wel PRP of ACP genoemd. Deze injecties werken op verschillende manieren. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt onder andere af van de oorzaak en duur van de klachten, de kwaliteit van de pezen en de behandelingen die al zijn geprobeerd.
Meer informatie staat op de afzonderlijke pagina over injecties bij pijn aan de zijkant van de heup.
Injecties bij pijn aan de zijkant van de heup
Corticosteroïden bij pijn aan de zijkant van de heup
Een injectie met corticosteroïden, ook wel een cortisoninjectie genoemd, is bedoeld om irritatie en ontstekingsreacties rond de buitenzijde van de heup te remmen. De injectie kan hierdoor de pijn tijdelijk verminderen.
Vooral wanneer een echte slijmbeursontsteking een duidelijke rol speelt, kan een injectie met corticosteroïden worden overwogen. Wanneer de klachten voornamelijk worden veroorzaakt door een verminderde kwaliteit of overbelasting van de bilspierpezen, wordt deze behandeling minder snel geadviseerd.
Corticosteroïden maken de pees niet sterker. Bij verschillende peesklachten is gebleken dat deze injecties de kwaliteit van het peesweefsel niet verbeteren en deze mogelijk zelfs kunnen verminderen. Daarom wordt terughoudend omgegaan met het gebruik en herhalen van corticosteroïden rond een pees.
Een reden om de injectie toch te overwegen, kan zijn dat de pijn oefentherapie vrijwel onmogelijk maakt. Door de klachten tijdelijk te verminderen, kan het soms beter lukken om de spieren en pezen daarna geleidelijk te gaan trainen (Brinks et al. Ann Fam Med 2011).

Verloop van de klachten na een injectie met corticosteroïden bij pijn aan de zijkant van de heup.
Plaatjes-rijk plasma (PRP of ACP)
Een injectie met plaatjes-rijk plasma wordt gemaakt uit het eigen bloed. Eerst wordt bloed afgenomen en vervolgens in een apparaat gecentrifugeerd. Hierdoor ontstaat plasma met een hogere concentratie bloedplaatjes en groeifactoren.
Het geconcentreerde plasma wordt met behulp van een echo rond de aangedane bilspierpees geïnjecteerd. Het doel is om ontstekingsreacties te beïnvloeden en het herstelproces van het peesweefsel te ondersteunen. De pees wordt door de injectie niet direct hersteld; het effect moet zich in de weken en maanden na de behandeling geleidelijk ontwikkelen.
Een injectie met PRP of ACP kan worden overwogen wanneer oefentherapie en shockwavetherapie onvoldoende effect hebben gehad.
Er zijn inmiddels meerdere onderzoeken uitgevoerd naar bloedinjecties bij pijn aan de zijkant van de heup. Een aantal studies laat zien dat mensen na drie maanden of langer meer verbetering kunnen ervaren na een bloedinjectie dan na een injectie met corticosteroïden (Fitzpatrick et al. Am J Sports Med 2019; Hamza Ahmed et al. Cureus 2024).
Binnen de behandeling worden doorgaans twee echogeleide injecties gegeven met een interval van enkele weken. Het advies is om de injecties te combineren met oefentherapie, ook wanneer eerder al een oefenprogramma is gevolgd. De oefeningen blijven nodig om de kracht en belastbaarheid van de spieren en pezen te vergroten.

Verbetering drie maanden na een injectie met eigen bloed of corticosteroïden bij pijn aan de zijkant van de heup.
Wanneer wordt een operatie overwogen?
Een operatie is bij pijn aan de zijkant van de heup maar zelden nodig. De meeste mensen worden eerst zo uitgebreid mogelijk behandeld met niet-operatieve mogelijkheden, zoals aanpassing van de belasting, oefentherapie, shockwavetherapie en eventueel een injectie.
Een operatie kan worden besproken wanneer de klachten langdurig en ernstig blijven, ondanks een voldoende lange en goed uitgevoerde niet-operatieve behandeling. Ook kan een operatie worden overwogen wanneer er een duidelijke beschadiging of scheur van een bilspierpees aanwezig is die onvoldoende herstelt.
De beslissing hangt onder andere af van het klachtenpatroon, de beperkingen tijdens dagelijkse activiteiten, de kwaliteit van de pezen en de resultaten van lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Zo nodig kan hierover worden overlegd met of doorverwezen naar een orthopedisch chirurg met expertise in heupklachten.
Een operatie bij langdurige peesklachten geeft niet bij iedereen het gewenste resultaat. Daarom worden de mogelijke voordelen, risico’s en verwachte revalidatie vooraf zorgvuldig besproken.
Pijn aan de zijkant van de heup samengevat
- De pijn wordt meestal veroorzaakt door overbelasting of een verminderde kwaliteit van de bilspierpezen.
- Een slijmbeursontsteking kan aanwezig zijn, maar is minder vaak de enige oorzaak van de klachten.
- De pijn zit meestal rond de botknobbel aan de buitenzijde van de heup en kan uitstralen langs het bovenbeen.
- Klachten komen vaak voor bij liggen, slapen, opstaan, traplopen, wandelen en hardlopen.
- Het klachtenpatroon en lichamelijk onderzoek zijn meestal het belangrijkst voor het stellen van de diagnose.
- Een röntgenfoto, echo of MRI is niet altijd nodig, maar kan helpen om andere oorzaken uit te sluiten.
- Het aanpassen van de belasting en het versterken van de bilspieren en pezen vormen de basis van de behandeling.
- Een duidelijke verbetering door oefentherapie wordt vaak pas na acht tot tien weken merkbaar.
- Shockwavetherapie of een injectie kan bij langdurige klachten een aanvullende behandeling zijn.
- Een operatie wordt alleen in uitzonderlijke situaties overwogen.
Veelgestelde vragen over pijn aan de zijkant van de heup
Is pijn aan de zijkant van de heup een slijmbeursontsteking?
Niet altijd. Vroeger werden deze klachten vaak een slijmbeursontsteking genoemd. Bij veel mensen zijn vooral de pezen van de bilspieren overbelast of van verminderde kwaliteit. Een geïrriteerde slijmbeurs kan daarnaast aanwezig zijn, maar is minder vaak de enige oorzaak.
Waarom doet mijn heup pijn tijdens het liggen en slapen?
Liggen op de pijnlijke zijde geeft directe druk op de gevoelige pezen en de slijmbeurs. Bij liggen op de andere zijde kan het bovenste been naar binnen zakken, waardoor de pezen eveneens worden samengedrukt. Een kussen tussen de knieën en onderbenen kan deze druk verminderen.
Kan pijn aan de zijkant van de heup uitstralen naar het bovenbeen?
Ja. De pijn kan vanaf de buitenzijde van de heup langs de zijkant van het bovenbeen uitstralen. Meestal loopt deze pijn niet veel verder dan de knie. Tintelingen, gevoelloosheid of pijn die tot onder de knie doorloopt, kunnen ook wijzen op klachten vanuit de rug of een zenuw.
Waarom doet de heup pijn na zitten of bij opstaan?
Tijdens langdurig zitten kunnen de pezen aan de buitenzijde van de heup worden samengedrukt. Bij het opstaan moeten de bilspieren en pezen vervolgens direct kracht leveren om het bekken te stabiliseren. Vooral opstaan uit een lage stoel, bank of auto kan daardoor pijnlijk zijn.
Mag u wandelen met pijn aan de zijkant van de heup?
Meestal wel. Verkort de afstand wanneer langere wandelingen de klachten sterk verergeren. Meerdere korte wandelingen worden vaak beter verdragen dan één lange wandeling. Bouw de afstand geleidelijk uit wanneer de heup na afloop en de volgende ochtend niet duidelijk pijnlijker is.
Mag u hardlopen met pijn aan de zijkant van de heup?
Hardlopen kan soms worden voortgezet wanneer de klachten mild blijven. Verminder zo nodig tijdelijk de afstand, snelheid of trainingsfrequentie. Heuvels, intervallen en een schuin wegdek kunnen de pezen extra belasten. Bouw het hardlopen geleidelijk weer op en combineer dit bij voorkeur met oefentherapie.
Welke oefeningen helpen bij pijn aan de zijkant van de heup?
De oefeningen zijn vooral gericht op het versterken van de bilspieren en het vergroten van de belastbaarheid van de bilspierpezen. De weerstand wordt geleidelijk verhoogd. Welke oefeningen geschikt zijn, hangt af van de ernst van de klachten. Meer uitleg staat op de pagina over oefentherapie bij pijn aan de zijkant van de heup.
Hoe lang duurt het herstel?
Het herstel verschilt per persoon. Bij consequente oefentherapie wordt een duidelijke vermindering van de pijn vaak pas na acht tot tien weken merkbaar. Het is daarom verstandig om het oefenprogramma minimaal twaalf weken vol te houden. Bij langdurige klachten kan het herstel meer tijd nodig hebben.
Helpt shockwavetherapie bij pijn aan de zijkant van de heup?
Shockwavetherapie kan bij een deel van de mensen de pijn verminderen. Vaak worden ongeveer vijf behandelingen gegeven en wordt het effect na meerdere weken geëvalueerd. De behandeling wordt meestal gecombineerd met oefentherapie om ook de kracht en belastbaarheid van de heup te verbeteren.
Welke injectie helpt bij pijn aan de zijkant van de heup?
Een corticosteroïdeninjectie kan de pijn en irritatie tijdelijk verminderen, vooral wanneer een slijmbeursontsteking meespeelt. Een injectie met PRP of ACP kan worden overwogen bij een langdurige peesklacht die onvoldoende verbetert met oefentherapie en shockwave. Welke injectie passend is, verschilt per persoon.
Wanneer moet u met heuppijn naar een arts?
Laat de heup beoordelen wanneer de pijn ernstig is, na een ongeval is ontstaan, de nachtrust langdurig verstoort of ondanks aanpassing van de belasting blijft toenemen. Ook koorts, roodheid, niet meer op het been kunnen staan, gevoelloosheid of duidelijk krachtsverlies zijn redenen om medisch advies te vragen.
Is een operatie nodig bij pijn aan de zijkant van de heup?
Meestal niet. Een operatie wordt alleen overwogen wanneer de klachten langdurig en ernstig blijven ondanks een uitgebreide niet-operatieve behandeling, of wanneer sprake is van een duidelijke beschadiging van een bilspierpees die onvoldoende herstelt.
Hulp bij aanhoudende pijn aan de zijkant van de heup
Blijven de klachten ondanks aanpassing van de belasting en oefentherapie bestaan, dan kan een sportarts onderzoeken welke structuren de pijn veroorzaken. Op basis van het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en eventueel aanvullende beeldvorming kan een persoonlijk behandeladvies worden opgesteld.
Voor een consult dat vanuit de basisverzekering wordt vergoed, is een verwijzing van de huisarts nodig.


